Zbliżają się nowe regulacje dla Bitcoina w Unii Europejskiej

Komisja Europejska ogłosiła nowe plany wobec regulacji cyfrowych walut. Chodzi o objęcie regulacjami przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu (AML) giełd wymiany kryptowalut. Czy powinno to być zaskoczeniem? Nie. O takich planach pisałem już wcześniej (zobacz artykuł Czy Unia Europejska zakaże używania bitcoina?). Co więcej, inne kraje już to zrobiły (Stany Zjednoczone) lub zamierzają to zrobić (Australia).

Propozycja Komisji zawiera jednak jeszcze inny, znacznie dalej idący plan, którego wprowadzenie w życie może przerzucić do góry nogami aktualne przepisy odnoszące się do kryptowalut.

Włączenie giełd w ramy regulacji AML

Regulacje AML nakładają na niektóre podmioty (np. banki) obowiązki rejestracji transakcji, identyfikacji i weryfikacji klientów czy raportowania instytucjom państwowym określonych informacji. Obecnie firmy związane z kryptowalutami, w tym giełdy, nie podlegają tym regulacjom. Polskie przepisy są jednak nierzadko dwuznaczne i wątpliwe, co powoduje m.in. konflikty z bankami utrzymującymi niektórym giełdom rachunki bankowe. Więcej na ten temat pisałem w artykule Bitcoin a przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.

Przyjęta w 2015 r. nowa dyrektywa AML nie zmieniła tego stanu rzeczy. Teraz jednak Komisja proponuje, aby do katalogu tzw. instytucji obowiązanych włączyć giełdy wymiany cyfrowych walut (wspomnieni są również operatorzy portfeli). Zmiana zapewne będzie nieznaczna, ale skutecznie obejmie takie firmy regulacjami AML. Nie ma wątpliwości, że chodzi między innymi o wprowadzenie obowiązku identyfikacji i weryfikacji użytkowników giełd.

Skąd ta zmiana podejścia, mimo że ledwo kilka miesięcy temu przyjęto nową dyrektywę? Punktem przełomowym były zamachy w Paryżu w listopadzie 2015 r., a propozycje zmian w prawie są częścią dużego projektu zwalczania finansowania terroryzmu.

Objęcie kryptowalut regulacjami usług płatniczych

Jak wspomniałem powyżej, takich kroków można się było spodziewać. Tego samego nie można powiedzieć o innym planie Komisji, znacznie mniej wyeksponowanym i stąd niezauważonym. Oprócz zastosowania do giełd wymiany kryptowalut (oraz być może dostawców portfeli tych walut) regulacji AML, Komisja zapowiedziała również rozważenie objęcia tych podmiotów regulacjami usług płatniczych.

Jak dotąd te ostatnie regulacje w ogóle nie znajdowały zastosowania do kryptowalut. Zawarta w dyrektywie o usługach płatniczych (tzw. PSD) definicja „funduszy” obejmuje jedynie gotówkę, pieniądz bankowy oraz pieniądz elektroniczny (np. Billon), ale nie kryptowaluty.

Plan Komisji oznacza, że możliwa jest rewolucja ram prawnych kryptowalut w Unii Europejskiej i państwach członkowskich. Skutkiem może być np. wprowadzenie licencjonowania i nadzoru nad giełdami kryptowalut podobnego do tego, jakim objęci są np. pośrednicy w płatnościach internetowych.

Jeśli Komisja pójdzie jeszcze dalej, zmiany dotkną także bezpośrednio użytkowników kryptowalut. Regulacje usług płatniczych określają bowiem m.in. prawa takich osób wobec instytucji płatniczych czy wpływają na kształt zawieranych umów.

Projekt zmian prawnych ma zostać przedstawiony do końca czerwca 2016 r. Wówczas poznamy szczegóły planu Komisji.